الملا فتح الله الكاشاني
263
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
انبيا با وجود دلايل و معجزات يا جحود ايشان در كلمات مثبة در تورية كه مبنى بود بر نعت سيد كاينات صلّى اللّه عليه و آله و سلّم . ثُمَّ جَعَلْناكَ پس گردانيديم ترا ايمحمد بعد از بنى اسرائيل يعنى مقرر ساختيم سلوك نمودن تو را عَلى شَرِيعَةٍ بر طريقه كه موصل است بجنت نعيم مِنَ الْأَمْرِ از كار دين اسلام فَاتَّبِعْها پس پيروى كن آنشريعة را در عمل كردن به آنچه بدلايل و حجج صحت آن بوضوح پيوسته وَ لا تَتَّبِعْ و پيروى مكن أَهْواءَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ آرزوهاى آنان كه نميدانند حق را يعنى حجتى را بر اثبات كيش خود نميدانند مراد آنست كه ارادهء باطلهء جهال كه رؤساى قريشاند پيروى مكن چه ايشان تابع شهوات نفسانيهاند و پيوسته در صدد آنند كه ترا از راه راست كه دين اسلام است برگردانند و بعبادت اصنام ترغيب نمايند يا پيروى يهود مكن كه ايشان تغيير تورية دادهاند بجهة اتباع هواى خود و حب رياست بر عوام الناس . إِنَّهُمْ بدرستى كه ايشان لَنْ يُغْنُوا عَنْكَ هرگز دفع نكنند از تو مِنَ اللَّهِ شَيْئاً از عذاب خداى چيزيرا اگر فرضا تابع ايشان شوى پس بر جادهء شريعت اسلام ثابت قدم باش وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ و بتحقيق كه ستمكاران بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ برخى از ايشان دوستان برخى ديگرند يعنى كفار با هم متفقاند بر دشمنى و يكديگر را نصرت مى دهند بجهة عداوت نمودن به تو پس در اتباع هواى ايشان با ايشان دوستى مكن چه ترا با ايشان جنسيتى نيست وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ و خداى به حق دوست پرهيزكارانست پس تو هم دوستى با ايشان كن نه با مشركان و يا خداحافظ متقيانست ايشان را و ترا بر كفار نصرت دهد پس از شر ايشان غمگين مشو . هذا اين قرآن يا اتباع و پيروى شريعت اسلام بَصائِرُ لِلنَّاسِ بينائىهاى ذالست براى مردمان يعنى ادلة بينه است كه مبصر وجه فلاح و نجاتست و مبين امور دينيه تا به آن راه حق را ببينند و در آن سلوك نمايند وَ هُدىً و راه نماينده است از ضلالة بهدايت وَ رَحْمَةٌ و بخششى و نعمتى است از جانب حضرت احدية لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ مر گروهى را كه بيگمان شوند از بيدارى ريب و شك كفر گذشته طلب منزل يقين كنند تا از حضيض دركه عقاب باوج درجهء ثواب رسند آوردهاند كه جمعى از مشركان مكه با اهل ايمان گفتند كه اگر بعث و حشر واقعيست چنانچه زعم شماست ما آنجا نيز از شما بمال و جاه در پيش خواهيم بود همچنان كه در اينجا از شما افزونيم آيه آمد كه . أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئاتِ آيا پنداشتهاند آنان كه كسب كردهاند بديها را كه كفر است